Kısa cevap
Teklif hazırlama otomasyonu, gelen talebi okuyup ürün ya da hizmet kalemleriyle eşleyen, fiyatı güncel maliyet ve kurallardan hesaplayan ve teklif belgesini hazır şablona döken bir sistemdir. Satış ekibinin işi kopyalayıp yapıştırmaktan kontrol ve onaya kayar. Yapay zekâ en çok serbest metinli talepleri, şartnameleri ve farklı dillerdeki e-postaları okuma adımında işe yarar. Fiyatı kurallar hesaplar, son fiyat kararı ve imza insanda kalır.
Öne çıkanlar
- Gecikme çoğunlukla talebi anlama ve doğru kalemi bulma adımında birikir.
- Fiyat kuralları yazıya dökülmeden teklif otomasyonu kurulamaz.
- Yapay zekâ talep okuma ve ürün eşlemede, kural motoru fiyat hesabında güçlüdür.
- Müşteriye gönderim ve son fiyat onayı insanda kalmalıdır.
İçindekiler
Teklif hazırlamak neden bu kadar uzun sürüyor?
Bir teklifin kendisi birkaç sayfadır. Zamanı alan, o sayfalara gelene kadar yapılan iştir. Teklif sürecini inceleyen her işletmede benzer duraklar çıkar:
- Talep farklı kanallardan gelir: e-posta, WhatsApp, telefon, fuar kartı.
- Şartname PDF ya da tarama olarak gelir, ürün adı müşterinin kendi diliyle yazılmıştır.
- Doğru ürün kodunu bulmak deneyimli bir çalışanın hafızasına bağlıdır.
- Maliyet, kur ve iskonto farklı dosyalardadır ve hangisinin güncel olduğu belli değildir.
- Fiyat onayı bir yöneticiyi bekler.
- Şablonun birden fazla sürümü dolaşır, eski banka bilgisi ya da eski geçerlilik süresi kopyalanır.
- Gönderilen teklif takip edilmez ve cevap gelmeyince unutulur.
Bu yüzden teklif süresini kısaltmanın yolu daha hızlı yazmak olmaz. Talebi anlama, kalemi bulma ve fiyatı kurma adımlarını sistematik hâle getirmek gerekir.
Bir teklif sisteminin parçaları neler?
Talep toplama
Bütün kanallardan gelen talepler tek bir kutuda toplanır ve her talep bir kayıt olur.
Talep okuma
E-posta ve eklerden ürün, miktar, teslim yeri, teslim şekli ve istenen tarih çıkarılır.
Ürün eşleme
Müşterinin yazdığı tanım kataloğunuzdaki ürün koduyla eşleştirilir. Emin olunamayan eşleşmeler işaretlenir.
Fiyat hesabı
Fiyat maliyet tablosundan, güncel kurdan ve yazılı iskonto kurallarından hesaplanır. Yetki dışı iskonto onaya düşer.
Belge üretimi
Teklif doğru şablonla, müşterinin dilinde ve doğru banka, geçerlilik ve teslim bilgileriyle üretilir.
Onay ve gönderim
Satış sorumlusu kontrol eder, gerekirse düzeltir ve kendisi gönderir.
Takip
Teklif CRM'e işlenir, belirli bir süre cevap gelmezse hatırlatma oluşur, kazanılan ve kaybedilen teklifler raporlanır.
Excel şablonu ne zaman yetmez?
Excel şablonu küçük hacimde iyi bir başlangıçtır. Aşağıdaki işaretlerden ikisi üçü görülüyorsa bir sisteme geçme zamanı gelmiştir:
- Aynı ürüne farklı satış temsilcileri farklı fiyat veriyor.
- Şablonun hangi sürümünün güncel olduğu tartışılıyor.
- Teklifler bir iki kişi olmadan çıkmıyor.
- Kaç teklif verildiği, kaçının kazanıldığı ve kaybedilenlerin nedeni bilinmiyor.
- Yabancı dilde teklif hazırlamak ayrıca çeviri bekliyor.
Yapay zekâ teklif sürecinde nerede kullanılır?
Yapay zekânın güçlü olduğu yer dağınık metindir. Bir müşterinin "geçen ay aldığımız paslanmaz vananın bir büyüğünden 40 adet" diye yazdığı e-postayı okuyup geçmiş siparişle ve katalogla eşlemek bir dil modeli için uygun bir iştir. Şartnamedeki teknik değerleri çıkarmak, farklı dildeki talebi anlamak ve teklif metnini müşterinin dilinde taslaklamak da öyle.
Fiyat hesabı ise kurallara aittir. Maliyet, kur, iskonto ve marj, her seferinde aynı sonucu veren bir hesapla kurulmalıdır. Dil modeline fiyat tahmin ettirmek, açıklanamayan ve tekrarlanamayan sonuçlar doğurur. Bu ayrımı yapay zekâ ajanı rehberimizde daha geniş anlattık.
Kurulum adımları
Son tekliflerinizi toplayın
Son birkaç ayın talep ve tekliflerini bir araya getirin. Hangi talebin hangi teklife dönüştüğü sistemin test verisi olur.
Fiyat kurallarını yazın
Maliyet kaynağı, kur, iskonto yetkileri, minimum marj ve özel müşteri fiyatları yazılı hâle gelsin.
Kataloğu temizleyin
Ürün kodları, tanımlar ve varyantlar tutarlı olmadan eşleme doğru çalışmaz.
Tek ürün grubuyla pilot yapın
En sık teklif verilen ürün grubuyla başlayın, istisnaları ilk aşamada insana bırakın.
Paralel çalıştırın ve ölçün
İki hafta boyunca eski ve yeni yolla hazırlanan teklifleri karşılaştırın. Talepten teklife geçen süreyi ve düzeltme oranını ölçün.
Dış ticaret yapıyorsanız teklif sürecinizin ihracat dosyasının neresinde durduğunu dış ticaret süreç haritası ücretsiz olarak çizer. Akışı görsel bir araçla kurmayı düşünüyorsanız n8n rehberimize bakabilirsiniz.
İhracat tekliflerinde nelere dikkat edilmeli?
- Teslim şekli: Incoterms kuralı ve teslim yeri açıkça yazılmalı. Fiyatın neyi kapsadığı buna bağlıdır.
- Para birimi ve kur: teklif hangi para biriminde, kur ne zaman sabitleniyor?
- Geçerlilik süresi: maliyet ve navlun değiştiği için tarih net olmalı.
- GTİP ve ambalaj: alıcının ithalat maliyetini hesaplayabilmesi için kod, ağırlık ve ambalaj bilgisi işe yarar. Kodun nasıl bulunduğu GTİP rehberimizde.
- Ödeme şekli: peşin, vesaik mukabili ya da akreditif. Akreditifte teklifteki bilgiler sonradan belgelerle birebir uyuşmalı.
- Proforma: alıcı ödeme ya da akreditif için proforma fatura isteyecektir. Belge seti ihracatta gerekli belgeler yazısında.
Sık sorulan sorular
Hazır teklif programı mı, özel sistem mi?
Standart ürün ve sabit fiyat listesiyle çalışıyorsanız hazır bir teklif programı yeterli olabilir. Teklif maliyet tablosuna, ERP'ye ya da serbest metinli şartnamelere bağlıysa sürecinize göre kurulan bir sistem daha uygun olur.
Teklif otomasyonu ERP'mle çalışır mı?
ERP'nin API'si ya da veri aktarım imkânı varsa müşteri, ürün, stok ve maliyet bilgisi oradan okunabilir. Teklif kazanılınca sipariş olarak ERP'ye geri yazılabilir.
Yapay zekâ yanlış ürün eşlerse ne olur?
Sistem emin olamadığı eşleşmeleri işaretler ve satış sorumlusu onaylamadan teklif oluşmaz. Düzeltilen eşleşmeler sonraki talepler için kurala dönüşür.
Teklifler otomatik gönderilebilir mi?
Teknik olarak mümkün, ama önermiyoruz. Teklif şirketi bağlayan bir belgedir ve gönderim kararı satış sorumlusunda kalmalıdır.
Kaynaklar
- Building effective agentsAnthropic · 19 Aralık 2024
- A practical guide to building agentsOpenAI
- Incoterms rulesInternational Chamber of Commerce
Asistanınıza sorun
Yazıyı kendi durumunuza uyarlamak için bir yapay zekâ asistanında açın.
Bu yazı hakkında
Entrida Teknoloji ve Danışmanlık İstanbul'da KOBİ'lere yapay zekâ, otomasyon ve yazılım kuruyor. Yazıda geçen olgular sondaki kaynaklara dayanır. Bir hata görürseniz info@entrida.com.tr adresine yazın, düzeltip güncelleme tarihini ilerletiriz.
Bu yazı başka dillerde